Tổng hợp các dạng bài Toán tư duy lớp 1 cho bé kèm đáp án

Các bài Toán tư duy lớp 1 về số và quy luật của số

Trong toán tư duy lớp 1 nói riêng và toán tư duy nói chung, nhóm bài tập về số và quy luật của số là dạng bài cơ bản đầu tiên mà trẻ tiếp cận. Đây là dạng bài giúp trẻ làm quen với cách nhận biết mối liên hệ giữa các con số, hình ảnh và sự thay đổi theo trình tự. Dưới đây là các dạng bài Toán tư duy về số và quy luật của số:

Dạng bài quy luật dãy số

Dạng bài quy luật dãy số yêu cầu trẻ quan sát một chuỗi số đã cho và tìm ra điểm chung giữa các số đó. Thay vì hỏi “kết quả là bao nhiêu”, bài toán đặt ra câu hỏi: vì sao các số lại xuất hiện theo thứ tự này? Đây chính là dạng bài đầu tiên giúp trẻ làm quen với tư duy suy luận.

Ví dụ

Điền số thích hợp vào dấu hỏi chấm:

1, 3, 5, ?, 9

Quan sát dãy số, trẻ sẽ nhận thấy mỗi số đứng sau lớn hơn số đứng trước 2 đơn vị.
Vì vậy, số còn thiếu là 7.

Mẹo nhỏ:

Thay vì yêu cầu trẻ trả lời ngay, phụ huynh có thể hỏi:
“Con thử so sánh hai số đứng cạnh nhau xem chúng hơn kém nhau bao nhiêu?”

Dạng bài tách - gộp số

Tách - gộp số là dạng bài giúp trẻ hiểu bản chất của phép cộng và phép trừ. Trẻ sẽ được làm quen với quy luật: một số có thể được tạo thành từ nhiều số khác. Dạng bài này giúp trẻ hình thành tư duy linh hoạt với các con số.

Ví dụ

Số 5 có thể tách thành những cặp số nào?

5 = 2 + ?

5 = 1 + ?

Ví dụ: Một giỏ có 5 quả táo, trong đó 2 quả màu đỏ. Hỏi có bao nhiêu quả táo màu xanh?

Mẹo nhỏ: Phụ huynh có thể dùng các đồ vật như bút chì, hạt đậu hoặc đồ chơi để minh họa cho trẻ. Khi trẻ tự tay chia và gộp, con sẽ nhìn thấy phép toán hiện hữu qua đồ vật thay vì chỉ tưởng tượng trong đầu.

Dạng bài so sánh và sắp xếp số

Dạng bài này yêu cầu học sinh xác định số nào lớn hơn, nhỏ hơn hoặc sắp xếp một nhóm số theo thứ tự hợp lý. Thông qua việc so sánh, trẻ dần hình thành khái niệm về giá trị của số.

Ví dụ

Sắp xếp các số sau theo thứ tự từ bé đến lớn: 7, 2, 9, 5

Dạng bài cộng - trừ liên tiếp

Khác với các phép tính đơn, các phép toán nhiều bước yêu cầu trẻ thực hiện từ hai phép tính trở lên trong cùng một bài toán. Trẻ cần đọc kỹ đề bài, xác định trình tự thực hiện các phép tính và xử lý từng bước. Dạng bài này giúp trẻ rèn tính cẩn thận và làm quen dần với các phép tính phức tạp.

Ví dụ

Có 10 quả táo, bé ăn 3 quả, sau đó mẹ mua thêm 4 quả. Hỏi hiện có bao nhiêu quả táo?

Dạng bài thống kê đơn giản

Các bài toán thống kê ở lớp 1 thường được trình bày dưới dạng hình ảnh, yêu cầu trẻ đếm, phân loại hoặc đánh dấu số lượng theo tiêu chí cho trước. Dạng bài này giúp rèn luyện sự tập trung và kĩ năng làm bài cẩn thận của trẻ.

Ví dụ 1: Quan sát hình ảnh các hạt đỗ, đếm số lượng trong mỗi nhóm và khoanh tròn vào số tương ứng.

Ví dụ 2: Quan sát hình và tìm tất cả các số 1, sau đó khoanh tròn đúng vị trí.

Thông qua những bài tập này, trẻ học cách xử lý thông tin trực quan một cách có hệ thống, thay vì làm bài theo cảm tính.

Các bài Toán tư duy cho trẻ lớp 1 về hình học

Bên cạnh các bài Toán tư duy về số học, các dạng bài về hình học cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển khả năng quan sát và tư duy cho trẻ. Dưới đây là một số dạng bài tư duy liên quan đến hình học:

Dạng bài đếm hình

Đếm hình thông minh là dạng bài yêu cầu trẻ xác định tổng số hình nhỏ nằm trong một hình lớn, bao gồm cả những hình dễ nhìn thấy và những hình “ẩn” bên trong. Đây không chỉ là bài tập đếm đơn thuần, mà là bài kiểm tra khả năng quan sát và phân tích ở trẻ. Với dạng bài này, trẻ cần học cách tách hình lớn thành các hình nhỏ.

Ví dụ:

Một hình vuông lớn được kẻ hai đường chéo, tạo thành bốn phần bằng nhau. Có tất cả bao nhiêu hình tam giác trong hình này?

Mẹo nhỏ: Phụ huynh nên hướng dẫn trẻ theo trình tự: đếm hình nhỏ trước -> đếm hình ghép ->  kiểm tra lại.

Dạng bài nhận biết các hình cơ bản

Dạng bài này giúp trẻ phân biệt và ghi nhớ các hình học quen thuộc như hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật hoặc hình thang thông qua hình ảnh minh họa.

Ví dụ: Quan sát hình ảnh và xác định đâu là hình tròn, đâu là hình vuông, đâu là hình tam giác.

Dạng bài tô màu hình theo yêu cầu

Dạng bài này giúp trẻ củng cố kiến thức về hình học và vận dụng kiến thức đó bằng cách tô màu theo yêu cầu.

Ví dụ

Tô hình tam giác màu vàng

Tô hình tròn màu đỏ

Tô hình vuông màu xanh

Dạng bài tư duy lớp 1 về quy luật hình ảnh và màu sắc

Trong toán tư duy lớp 1, bên cạnh dạng bài tư duy về quy luật các con số, trẻ còn được làm quen với quy luật thông qua hình dạng, màu sắc và cách sắp xếp. Dạng bài này đặc biệt phù hợp với học sinh nhỏ tuổi, khơi gợi tốt khả năng quan sát hình ảnh ở trẻ.

Ví dụ

Quan sát dãy hình sau và chọn hình còn thiếu:

▲ ▲ ■ ▲ ▲ ■ ?

Dạng bài khối vật thể & vị trí

Dạng bài này xoay quanh hai nội dung chính: nhận biết vị trí trong không gian và nhận diện khối hình. Trẻ sẽ làm quen với các khái niệm như trái - phải, trước - sau, trên - dưới, ở giữa, đồng thời học cách quan sát các khối lập phương, khối hộp chữ nhật trong những hình vẽ bị che khuất.

Ví dụ 1: Xác định vị trí

Quan sát hình ảnh một chú mèo, một quả bóng và một chiếc ghế.
âu hỏi: Quả bóng đang ở vị trí nào so với chú mèo?

Ví dụ 2: Đếm khối lập phương bị che khuất

Một hình vẽ thể hiện một chồng khối lập phương xếp thành 2 tầng. Nhìn trực diện, trẻ chỉ thấy 5 khối, nhưng câu hỏi đặt ra là: Tổng cộng có bao nhiêu khối lập phương?

Mẹo nhỏ: Với dạng bài này, phụ huynh có thể dùng đồ vật thật như hộp vuông, khối lego hoặc viên gạch đồ chơi. Khi trẻ tự tay xoay, xếp các khối/đồ vật, con sẽ hiểu bài Toán bằng trải nghiệm trực quan và dễ tiếp thu kiến thức hơn.

Các bài toán tư duy lớp 1 về tư duy logic

Các bài toán về tư duy logic là các dạng bài giúp trẻ học cách phân tích thông tin và suy nghĩ có trình tự, biết loại trừ và dự đoán kết quả. Trẻ cần đọc kỹ dữ kiện, kết nối thông tin để suy luận kết quả. Một số dạng bài tư duy logic trong Toán tư duy lớp 1 gồm:

Dạng bài câu đố 

Toán câu đố logic sử dụng các mệnh đề dạng “Nếu… thì…” để trẻ suy luận và loại trừ dần các đáp án sai. Dạng bài này không đòi hỏi tính toán phức tạp, nhưng yêu cầu trẻ phải sắp xếp thông tin theo thứ tự hợp lý. Nhờ đó, trẻ được thúc đẩy khả năng phân tích và suy nghĩ có logic.

Ví dụ

Lan cao hơn Hoa.
Hoa cao hơn Minh.
Hỏi: Ai cao nhất?

Ví dụ: Có ba bạn An, Bình và Cường. An ngồi trước Bình, Bình ngồi trước Cường. Hỏi ai ngồi sau cùng?

Mẹo nhỏ: Đối với dạng bài này, phụ huynh nên hướng dẫn trẻ vẽ sơ đồ đơn giản hoặc xâu chuỗi dữ kiện. Việc này giúp trẻ nhìn rõ mối quan hệ giữa các đối tượng và đưa ra kết luận nhanh chóng hơn.

Dạng bài mê cung & tìm đường 

Bài toán mê cung là dạng Toán yêu cầu trẻ tìm con đường nối liền mạch từ điểm bắt đầu đến điểm đích dựa trên các quy tắc cho trước. Dạng bài này giúp trẻ rèn luyện khả năng tính toán và cân nhắc các phương án: nếu đi theo hướng này thì bước tiếp theo sẽ ra sao?. Đây chính là tiền đề cho sự thúc đẩy phát triển tư duy chiến lược ở trẻ.

Ví dụ: Một mê cung được vẽ sẵn, trong đó trẻ chỉ được đi qua các ô có phép tính cho kết quả đúng. Nếu rẽ sai, con sẽ bị chặn lại và buộc phải quay về điểm xuất phát.

Mẹo nhỏ: Ba mẹ nên khuyến khích trẻ dùng ngón tay dò thử đường đi trước. Việc thực hành theo cách này sẽ giúp trẻ hình thành thói quen suy nghĩ kĩ lưỡng trước khi đưa ra quyết định.

Dạng bài tư duy que diêm

Toán tư duy với que diêm là dạng bài quen thuộc đối với học sinh tiểu học. Trẻ được yêu cầu di chuyển một hoặc hai que diêm để tạo thành phép tính đúng hoặc một hình mới theo yêu cầu. Dạng bài này buộc trẻ phải nhìn vấn đề dưới nhiều góc độ khác nhau, giúp tư duy của trẻ trở nên linh hoạt hơn.

Ví dụ

Cho phép tính bằng que diêm:

5 + 3 = 9

Yêu cầu: Di chuyển 1 que diêm để phép tính trở nên đúng.

Mẹo nhỏ: Đối với dạng bài này, be mẹ nên cho trẻ thử nhiều lần, kể cả khi làm sai. Mỗi lần thử là một lần trẻ đang học cách đánh giá lại giả định ban đầu và học cách điều chỉnh hướng đi khi nhận ra mình chưa chọn đúng hướng.

Các bài Toán ứng dụng thực tế trong Toán tư duy lớp 1

Trong chương trình Toán tư duy cho trẻ lớp 1, ngoài các dạng bài rèn luyện tư duy còn có các bài toán tư duy gắn liền với các tình huống thực tế. Đối với dạng bài này, trẻ được học cách sử dụng toán để hiểu và giải thích thế giới xung quanh. 

Dạng Toán về thời gian 

Các bài toán về thời gian giúp trẻ làm quen với đồng hồ, lịch và trình tự các ngày trong tuần. Trọng tâm của dạng bài này nằm ở khả năng suy luận theo trình tự thời gian, biết hôm nay - hôm qua - ngày mai có mối liên hệ như thế nào.

Dạng bài này thường xuất hiện dưới hình thức câu hỏi ngắn, gắn với sinh hoạt hằng ngày, giúp trẻ hiểu rằng thời gian là một chuỗi diễn ra nối tiếp và liên tục.

Ví dụ 1: Bài toán về lịch

Nếu hôm nay là thứ Hai, thì 2 ngày nữa là thứ mấy?

Ví dụ 2: Đọc giờ trên đồng hồ kim

Quan sát đồng hồ: kim giờ chỉ vào số 7, kim phút chỉ vào số 12. Đồng hồ đang chỉ mấy giờ?

Dạng bài toán về đo lường & so sánh

Các bài toán về đo lường và so sánh giúp trẻ làm quen với khái niệm dài - ngắn, nặng - nhẹ, nhiều - ít thông qua các hình ảnh trực quan. Thay vì yêu cầu đo chính xác bằng số liệu phức tạp, toán tư duy lớp 1 giúp trẻ tập trung vào việc so sánh và suy luận dựa trên mối quan hệ giữa các vật.

Ví dụ 1: So sánh cân nặng qua bập bênh

Quan sát hình ảnh một chiếc bập bênh:

Bên trái là 1 quả dưa hấu

Bên phải là 2 quả cam

Bập bênh nghiêng về phía quả dưa hấu.

Hỏi: Quả dưa hấu nặng hơn hay nhẹ hơn 2 quả cam?

Ví dụ 2: So sánh độ dài

Cho hai cây bút chì, một cây dài 6 cm và một cây dài 4 cm. Hỏi cây bút chì nào dài hơn?

Mẹo nhỏ: Ba mẹ có thể cho trẻ so sánh trực tiếp các đồ vật trong nhà như thìa, quyển sách, chai nước. Khi trẻ tự đặt các đồ vật cạnh nhau và quan sát, khái niệm đo lường sẽ trở nên rõ ràng và dễ hiểu hơn.

Một số bài tập về Toán tư duy lớp 1

Các bài Toán tư duy lớp 1 về số và quy luật của số

Dạng bài: Quy luật dãy số

Bài 1: Điền số còn thiếu:

2, 4, 6, ?, 10

Bài 2: Điền số còn thiếu:

1, 3, 5, ?, 9

Bài 3: Điền số còn thiếu:

10, 8, 6, ?, 2

Bài 4: Điền số còn thiếu:

5, 10, 15, ?, 25

Bài 5: Điền số còn thiếu:

0, 2, 4, ?, 8

Đáp án:

8 - 7 - 4 - 20 - 6

Dạng bài: Tách - gộp số

Bài 1:

7 = 3 + ?

Bài 2:

9 = ? + 5

Bài 3:
Trong hộp có 6 viên bi, trong đó có 2 viên màu đỏ. Hỏi có bao nhiêu viên bi màu khác?

Bài 4:

8 = 1 + ?

Bài 5:
Có 10 chiếc bút, lấy ra 4 chiếc. Hỏi còn lại bao nhiêu chiếc bút?

Đáp án:
4 - 4 - 4 - 7 - 6

Dạng bài: So sánh và sắp xếp số

Bài 1:
Sắp xếp các số sau theo thứ tự từ bé đến lớn:

6, 2, 9, 4

Bài 2:
Điền dấu >, < hoặc = :

7 ☐ 5

Bài 3:
Sắp xếp các số sau theo thứ tự từ lớn đến bé:

3, 8, 1, 6

Bài 4:

4 ☐ 4

Bài 5:
Trong các số 5, 9, 7 - số nào lớn nhất?

Đáp án:
2, 4, 6, 9 - “>” - 8, 6, 3, 1 - = - 9

Dạng bài: Cộng - trừ liên tiếp

Bài 1:
Có 10 quả táo, ăn 3 quả rồi mua thêm 2 quả. Hỏi còn bao nhiêu quả?

Bài 2:
Lan có 8 cái kẹo, cho bạn 2 cái rồi được tặng thêm 4 cái. Hỏi Lan có bao nhiêu cái kẹo?

Bài 3:
Có 12 con cá, bán 5 con rồi thả thêm 1 con. Hỏi còn bao nhiêu con cá?

Bài 4:
Bé có 9 viên bi, mất 3 viên rồi nhặt được 2 viên. Hỏi bé có bao nhiêu viên bi?

Bài 5:
Có 15 quả cam, cho đi 6 quả rồi mua thêm 1 quả. Hỏi còn bao nhiêu quả cam?

Đáp án:
9 - 10 - 8 - 8 - 10

Dạng bài: Thống kê đơn giản (không có hình)

Bài 1:
Trong hộp có 4 viên bi đỏ và 6 viên bi xanh. Hỏi loại nào nhiều hơn?

Bài 2:
Có 10 bạn học sinh, trong đó 7 bạn là nam. Hỏi có bao nhiêu bạn nữ?

Bài 3:
Trong dãy số: 1, 2, 1, 3, 1 - có bao nhiêu số 1?

Bài 4:
Một lớp có 12 học sinh, 5 bạn ngồi bàn đầu. Hỏi có bao nhiêu bạn ngồi bàn sau?

Bài 5:
Có 9 quả táo, chia đều vào 3 túi. Mỗi túi có mấy quả?

Đáp án:
Bi xanh - 3 - 3 - 7 - 3

Các bài Toán tư duy lớp 1 về tư duy logic

Dạng bài: Câu đố logic

Bài 1:
Nam cao hơn An, An cao hơn Bình. Ai thấp nhất?

Bài 2:
Lan đứng trước Hoa, Hoa đứng trước Mai. Ai đứng giữa?

Bài 3:
Có 3 bạn A, B, C. A không đứng đầu, C đứng cuối. Ai đứng đầu?

Bài 4:
Minh lớn hơn Hùng, Hùng lớn hơn Long. Ai nhỏ tuổi nhất?

Bài 5:
An ngồi sau Bình. Ai ngồi trước?

Đáp án:
Bình - Hoa - B - Long - Bình

Các bài Toán tư duy ứng dụng thực tế

Dạng bài: Tư duy về thời gian

Bài 1:
Hôm nay là thứ Hai, 1 ngày nữa là thứ mấy?

Bài 2:
Hôm nay là thứ Sáu, 2 ngày nữa là thứ mấy?

Bài 3:
Nếu hôm nay là Chủ nhật, hôm qua là thứ mấy?

Bài 4:
Kim giờ ở số 6, kim phút ở số 12. Mấy giờ?

Bài 5:
Kim giờ ở số 9, kim phút ở số 6. Mấy giờ?

Đáp án:
Thứ Ba - Chủ nhật - Thứ Bảy - 6 giờ - 9 giờ 30 phút

Toán tư duy lớp 1 không chỉ giúp học sinh làm quen với các con số hay phép tính cơ bản, mà còn hình thành tư duy logic, thúc đẩy khả năng quan sát và suy luận cho trẻ. Việc cho trẻ tiếp cận toán tư duy đúng cách sẽ giúp con học Toán nhẹ nhàng hơn, đồng thời xây dựng nền tảng vững chắc cho việc học Toán ở các năm học tiếp theo. Hệ thống giáo dục Học là Giỏi hy vọng bài viết này đã đem đến những thông tin hữu ích cho quý phụ huynh về dạng Toán tư duy trong chương trình lớp 1. Tham gia khóa học Toán tiểu học tại Học là Giỏi ngay hôm nay để hiểu thêm về Toán tư duy!