Đáp án, đề thi môn Văn vào 10 tỉnh TP Hà Nội 2025

Đề thi môn Văn vào 10 TP Hà Nội 2025-2026

Đáp án môn Văn vào 10 TP Hà Nội 2025-2026

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1. Thể thơ của văn bản: thể thơ tự do.

Câu 2. Ba từ ngữ, hình ảnh thể hiện mong ước của người cha trong mười ba dòng thơ đầu là:

- “Được dắt tay con băng qua đường”.

- “Được cười dưới mưa khi nước thấm vào lưng”.

- “Được mất ngủ bên con vì một đề thi “hóc búa””.

Câu 3. Bài thơ “Hạnh phúc” được viết vào tháng 11 năm 1975 sau ngày đất nước thống nhất. Hoàn cảnh ra đời đó giúp em hiểu hơn những ý nghĩa của những dòng thơ:

“Phải ba mươi năm

  Đất nước mới có ngày mình tự do đi ngoài phố

  Và mỗi hạt cát ở sân trường

  Mới lấp lánh màu đỏ, màu xanh”.

HS triển khai theo ý kiến cá nhân, đảm bảo chính tả,ngữ pháp, diễn đạt sáng rõ ý. Tham khảo:

- “Phải ba mươi năm”: Đây là một cách nói ngắn gọn để chỉ ba mươi năm chiến tranh đầy gian khổ và mất mát của dân tộc Việt Nam, bắt đầu từ kháng chiến chống Pháp cho đến khi đất nước thống nhất năm 1975. Câu thơ gợi nhắc đến độ dài của cuộc đấu tranh và những hy sinh to lớn của biết bao thế hệ.

- “Đất nước mới có ngày mình tự do đi ngoài phố”: Câu thơ thể hiện niềm hạnh phúc bình dị nhưng thiêng liêng – tự do. Sau bao năm sống trong chiến tranh, giờ đây người Việt Nam mới có thể thực sự thong dong, bình an bước đi ngoài đường phố, không sợ bom đạn, không sợ đe dọa. Câu thơ lặng lẽ mà chứa chan cảm xúc, khơi gợi hình ảnh của một xã hội yên bình vừa mới hình thành sau những mất mát, đau thương trường kì.

- “Và mỗi hạt cát ở sân trường / Mới lấp lánh màu đỏ, màu xanh”: Đây là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng rất đẹp. Sân trường – nơi gắn liền với tuổi thơ, học hành, tương lai giờ đây được chiếu sáng bởi tự do và hòa bình. “Màu đỏ” là màu cờ Tổ quốc cũng là màu máu của các chiến sĩ đã ngã xuống để bảo vệ nền tự do độc lập của dân tộc. “Màu xanh” là màu của hoà bình và cũng gợi không khí tươi sáng, hy vọng của đất nước thời hậu chiến. Ngay cả những hạt cát nhỏ bé cũng trở nên lung linh khi được sống trong ánh sáng của hòa bình và tình yêu đất nước.

=> Những dòng thơ trên thể hiện niềm vui vỡ òa, xúc động khi đất nước bước sang trang mới sau ba thập kỷ chiến tranh đồng thời thể hiện thái độ biết ơn, trân trọng hạnh phúc khi được tự do đi lại, được học hành, được sống trọn vẹn từng khoảnh khắc dưới bầu trời hòa bình. Hoàn cảnh ra đời của bài thơ chính là chìa khóa để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của từng câu chữ bởi đó không chỉ là cảm xúc cá nhân, mà là tiếng lòng của cả một dân tộc vừa giành lại được tự do.

Câu 4. HS chỉ ra được các từ lặp lại và nêu tác dụng. Tham khảo:

- Các từ ngữ được lặp lại: “được nhìn bằng”.

- Tác dụng của việc lặp lại cụm từ “được nhìn bằng”:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, tạo nhịp điệu, tăng tính nhạc cho câu thơ.

+ Nhấn mạnh cảm xúc xúc động, hạnh phúc mãnh liệt khi được sống trong hòa bình: Cụm từ "được nhìn bằng" được lặp lại để diễn tả niềm vui sướng, xúc động sâu xa khi nhà thơ được chứng kiến đất nước trong thời bình. Đó không chỉ là nhìn thấy bằng mắt, mà là cảm nhận trọn vẹn bằng trái tim, bằng tất cả tâm hồn.

+ Làm nổi bật sự đổi thay trong cảm nhận của con người: Nếu trong chiến tranh, con người nhìn cuộc sống với lo âu, căng thẳng, thì nay họ được phép sống chậm lại, được tận hưởng từng hình ảnh đời thường một cách bình yên, như một đứa trẻ nhìn thế giới đầy ngạc nhiên và yêu thương.

+ Thể hiện tình yêu, niềm tự hào và mong mỏi của người cha với con, với những điều nhỏ bé nhưng quý giá của cuộc sống sau chiến tranh.

+ Qua đó, tác giả thể hiện niềm biết ơn, xúc động vô bờ bến bởi để có được quyền “nhìn” ấy, dân tộc Việt Nam đã phải trải qua mất mát và hy sinh lớn lao. Cảm giác ấy khiến cho từng khoảnh khắc bình thường trở nên quý giá hơn bao giờ hết.

Câu 5. 

- HS chia sẻ theo quan điểm cá nhân, đảm bảo đúng chính tả, ngữ pháp.

- Đảm bảo dung lượng trình bày bằng một đoạn văn khoảng 5-7 dòng.

- Diễn đạt sáng rõ.

* Tham khảo:

- Mở đoạn: Khẳng định: Hạnh phúc đôi khi đến từ những điều giản dị trong cuộc sống hằng ngày.

- Thân đoạn:

+ Nêu niềm hạnh phúc giản dị của bản thân:

Ví dụ: hạnh phúc khi có đầy đủ cha mẹ, được ăn cơm tối cùng gia đình sau một ngày học tập, được nhìn thấy ba chơi đùa vui vẻ với cún con ở sân vườn, được dạo phố cùng gia đình, được ăn cơm mẹ nấu, được nhận món quà tự tay ông làm…

- Miêu tả chi tiết cảm giác hoặc hình ảnh về khoảnh khắc đó: Cả nhà quây quần bên mâm cơm cười nói rôm rả, ba mẹ trò chuyện vui vẻ, không khí đầm ấm, yên bình…

- Giải thích lý do vì sao em trân trọng điều đó: Đây chỉ là những khoảng khắc rất đỗi giản dị nhưng nó mang lại cảm giác yêu thương, vì không phải ai cũng có, vì là động lực mỗi ngày... Em trân quý tất cả những khoảnh khắc giản dị mà đẹp đẽ này.

- Kết đoạn: Khẳng định lại: Những điều nhỏ bé, bình dị đôi khi chính là hạnh phúc lớn lao và đáng trân trọng nhất.

II. VIẾT

Câu 1. 

- Mở đoạn: dẫn dắt + giới thiệu vấn đề nghị luận: 5 dòng thơ cuối bài thơ Hạnh phúc của Giang Nam.

- Thân đoạn

* Nội dung

+ Đi qua chiến tranh đau thương, mất mát. “mẹ bận đi công tác” – hình ảnh mẹ đã dũng cảm hy sinh trong bom đạn.

+ Cha thay mẹ chăm con, ra khỏi chiến trường, cha được sống với vai trò làm cha, làm chồng.

+ Hạnh phúc từ những điều giản dị, đó là niềm vui nhỏ bé, đời thường nhưng xúc động, biết bao tình thương cha dành cho con: “hạnh phúc đưa con đến trường”. “hạnh phúc như hơi thở”, “hạnh phúc nửa đời ba mới gặp”. 

+ Hạnh phúc không đến từ những điều lớn lao, mà chính là khoảnh khắc được nắm tay con đến lớp, dõi theo bước chân con, cảm nhận sự lớn lên của con từng ngày.

+ Gần cả cuộc đời qua đi, người cha mới thực sự cảm nhận hạnh phúc đầy đủ, trọn vẹn 

=> Nhấn mạnh sự mất mát do chiến tranh và giá trị của hòa bình, giá trị của hạnh phúc gia đình.

* Nghệ thuật

+ Điệp cấu trúc: “cái hạnh phúc” – nhấn mạnh cảm xúc hạnh phúc dào dạt của cha, đơn giản nhưng chứa đựng cả bầu trời của tình thương.

+ So sánh: “hạnh phúc trong lành” – “hơi thở của con” - tựa như niềm vui trong sáng, thuần khiết của tình phụ tử.

+ Thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt.

+ Giọng điệu chân thành, mộc mạc, giàu cảm xúc.

- Kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề; Rút ra thông điệp/ bài học: trân trọng tình yêu thương, sự sẻ chia và niềm hạnh phúc bên người thân.

Câu 2.

1. Mở bài: Giới thiệu và dẫn dắt vấn đề cần giải quyết: làm thế nào để luôn tìm thấy niềm vui tuổi học trò?

2. Thân bài

a. Giải thích từ khóa

Niềm vui tuổi học trò là gì? Là cảm giác hạnh phúc, tích cực khi đến trường, học tập, vui chơi và gắn bó với bạn bè, thầy cô.

b. Bàn luận vấn đề

- Kỉ niệm tuổi học trò sẽ luôn là những kỉ niệm đẹp, trong sáng nhất trong quãng đời học tập của mỗi học sinh.

- Kỉ niệm ấy được tìm thấy ở những sự chia sẻ, gắn bó, tình thân giữa bạn bè, học trò, thầy cô.

- Nhưng một số bộ phận học sinh không cảm nhận được niềm vui: luôn cảm thấy đi học là áp lực, mệt mỏi, thậm chí là sợ hãi khi đến trường,...

- Hậu quả của việc này: học sinh để những năm tháng thanh xuân tươi đẹp trôi đi trong hối tiếc, kết quả học tập không tốt, khiến cho cha mẹ lo lắng,...

c. Giải pháp

- Với cá nhân

+ Sống chan hòa, sẻ chia với bạn bè, thầy cô, đoàn kết, gắn bó. 

+ Có thái độ học tập tích cực, chủ động khám phá tri thức.

+ Xác định mục tiêu học tập rõ ràng, nuôi dưỡng ước mơ.

+ Biết cân bằng giữa học và chơi, rèn luyện sức khỏe và tinh thần.

- Với gia đình, nhà trường

+ Cha mẹ lắng nghe, đồng hành, chia sẻ, không gây áp lực học tập.

+ Nhà trường và xã hội tạo điều kiện học tập lành mạnh, an toàn.

+ Lớp học thân thiện, thầy cô gần gũi, tạo điều kiện cho học sinh phát triển.

+ Các hoạt động ngoại khóa giúp học sinh thư giãn, phát huy năng khiếu.

d. Liên hệ bản thân

- Ý thức được ý nghĩa của những năm tháng còn ngồi trên ghế nhà trường. Cần hiểu được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, mỗi kỷ niệm bên bạn bè, thầy cô là những điều vô giá.

- Chăm chỉ học tập, tích cực trao dồi kiến thức, giúp đỡ bạn bè trong học tập.

- Sống cởi mở, niềm nở, chân thành

3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề + đưa ra thông điệp. 

Xem thêm: Đáp án, đề thi môn Toán vào 10 tỉnh TP Hà Nội 2025

Hà Nội tuyển sinh lớp 10 năm 2025: Tăng chỉ tiêu công lập, bỏ nhân đôi điểm

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội năm học 2025-2026 sẽ chính thức diễn ra vào ngày 7-8/6 với hệ không chuyên và ngày 9/6 với hệ chuyên. Đây là năm đầu tiên kỳ thi áp dụng chương trình giáo dục phổ thông 2018, với gần 116.000 thí sinh đăng ký dự thi. Trong đó, hơn 102.000 thí sinh thi vào các trường THPT công lập không chuyên và khoảng 13.000 dự thi hệ chuyên. Thành phố đã bố trí 201 điểm thi, hơn 4.400 phòng thi và huy động hơn 17.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên phục vụ kỳ thi.

Một thay đổi đáng chú ý là Hà Nội bỏ quy định nhân đôi điểm Toán và Ngữ văn, kéo theo tổng điểm xét tuyển giảm từ 50 còn 30 điểm. Thí sinh làm bài thi ba môn: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Bên cạnh tiếng Anh, các em có thể lựa chọn các ngoại ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Nhật, tiếng Đức hoặc tiếng Hàn và vẫn được học tiếng Anh tại trường nếu trúng tuyển.

Đặc biệt, năm 2025, Hà Nội tăng tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 công lập lên hơn 64%, cao hơn 3% so với năm trước, mở rộng thêm cơ hội trúng tuyển cho học sinh.

Trước kỳ thi, vào 9h sáng ngày 6/6, thí sinh cần có mặt tại điểm thi để hoàn tất thủ tục dự thi. Sở GD&ĐT Hà Nội đã tổ chức tập huấn kỹ lưỡng cho cán bộ coi thi, đặc biệt chú trọng kỹ năng phát hiện và ngăn chặn gian lận bằng thiết bị công nghệ cao. Thành phố cam kết tổ chức kỳ thi lớp 10 một cách nghiêm túc, minh bạch, an toàn và thuận lợi cho thí sinh và phụ huynh.

Xem thêm: Tổng hợp đề thi, đáp án vào lớp 10 của 63 tỉnh thành 2025-2026

Kết luận

Toàn bộ đáp án và đề thi môn Văn vào 10 TP Hà Nội 2025 đã được tổng hợp đầy đủ và chính xác nhằm hỗ trợ học sinh tra cứu thuận tiện sau kỳ thi. Học là Giỏi mong rằng mọi nỗ lực suốt thời gian qua sẽ được đền đáp xứng đáng bằng những điểm số thật cao.